حسين بن عبد الله سرابى

مقدمه 8

سفرنامه فرخ خان امين الدوله ( مخزن الوقايع ) ( فارسى )

فكر استقلال بدر نرفته بودند هروقت مجال مىيافتند سركشى ميكردند و سركوبى و مطيع ميشدند . در سال 1241 بين اين پدر و پسر بهم خورد و كامران محمود را از آنجا راند و شجاع السلطنه خود به هرات رفت و كامران را بر كرسى امارت مستقر نمود و اين حال باقى بود تا ايام لشگركشى شاهزاده عباس ميرزا وليعهد به هرات كه بوسيلهء پسرش محمد ميرزا صورت گرفت « 1 » . محاصرهء هرات در زمان فتحعلى شاه ( محاصرهء اول ) آغا محمد خان و فتحعلى شاه هردو مايل بودند كه سرزمين افغانستان را كه هميشه جزئى از ايران بوده است دوباره تصرف نمايند . روسها پس از دو جنگى كه با ايران كردند و سراسر قفقاز را تصرف نمودند از اين مقصود فتحعلى شاه استفاده و خيال شاه را تقويت نمودند . اين سياست از همه جهت براى روسيه فايده داشت چه اگر ايران افغانستان را تصرف ميكرد اولا به ظاهر جبران ايالات از دست رفته ميشد و كينهء او نسبت به روسيه تخفيف مىيافت . ثانيا نفوذ دولت روس تا مرز هندوستان بسط مىيافت و اگر هم از عهده برنميآمد نزاع ايران با انگليس - كه بىشك در اين قضيه ذىنفع بود - باعث ميشد كه ايران به كلى از انگليس رنجيده به روسيه نزديك شود . از اينرو فتحعلى شاه عباس ميرزا را بتسخير هرات مأمور كرد و اين تصميم شاه ، مخالف با سياست انگليس بود و از آن يك دوره گرفتاريهاى تازه‌اى براى ايران پيش آمد كه بالاخره چنان كه خواهيم ديد كار را در اوايل سلطنت ناصر الدين شاه بجنگ

--> ( 1 ) - تاريخ مفصل ايران . ص 377 - 378 .